[SABAH] Tiyatroya adanan 46 yýlda son perde

Tiyatroya adanan 46 yýlda son perde


Tiyatroya adanan 46 yýlda son perde




Baðýrsak enfeksiyonu nedeniyle geçtiðimiz hafta vefat eden Ermeni tiyatro sanatçýsý ve oyun yazarý Hermon Variþ son oyununun sahneleniþini göremedi

Osmanlý döneminin Ermeni tiyatrocusu Gülü Agop’un izinden giden Hermon Variþ, 27 Aralýk 1947’de dünyaya geldi. Variþ’in ailesi Eskiþehir’in Sivrihisar ilçesinden geliyordu. Ancak o Ýstanbul doðumluydu ve birçok Ýstanbullu Ermeni gibi Pangaltý Lisesi’ni bitirmiþti. Ardýndan Pangaltý Lisesi’nden Yetiþenler Derneði’nin müdavimlerinden olmuþtu. Derneðin tiyatrolarýndan çýkmýyordu. 1965’te Ermeni derneklerinin efsane yönetmenlerinden Misak Toros kendisini seyirci koltuklarýndan çaðýrdý ve eline bir tekst tutuþturdu. “Paralý Artin” adlý oyunda baþrol oynayacaktý. Sahnelerin tozunu ilk böyle atmýþtý. Geçen yýl hocasý Toros’un vefatýyla sarsýlan Variþ, daha sonra aðýr bir baðýrsak enfeksiyonu geçirdi. Yemek yiyemediði için çok zayýfladý. Aylarca mama benzeri, ilaçlý bir sývýyla beslendi. Enfeksiyon geçmek bilmedi. Kalp rahatsýzlýðý yüzünden ameliyat da edilemedi. Tüm aðrýlarýna karþýn “Yalan Üstüne Yalan” adlý yeni bir oyuna baþladý. Oyunu eski dostu Kirkor Dinçkayýkçý’ya teslim etti, ancak birkaç provaya katýlsa da sonunu getirmeye gücü yetmedi. Þubatta baþlayan ve 6 Mayýs’ta son bulan oyunu ne yazýk ki hiç izleyemedi… Ve 30 Mayýs günü yaþama veda etti. Sevenleri Variþ için 4 Haziran’da, Pangaltý Lisesi’nde bir anma töreni düzenledi. Variþ, Feriköy Kilisesi’ndeki törenden sonra Þiþli Ermeni Mezarlýðý’na defnedildi.

HÝSSELÝ HARÝKALAR KUMPANYASI
Variþ’in 2006’da sahnelenmesi için Haldun Dormen’in desteðini aldýðý ‘Hisseli Harikalar Kumpanyasý’ projesi Türk tiyatrosunnun unutulmaz eserlerden biri oldu.

‘Detaycý deli ve titizdi’
1995’TE “Pantolonumu en son kim gördü?” oyununu sahneye koyarak yönetmenliðe baþladýðýnda, baþarýlar ardý ardýna geldi. Osmanlý döneminde yazýlan “Leblebici Horhor Aða” adlý, Ermeni kültürüne ait opereti sahneye koydu. Öðrencilerinden Ararat Mor’a göre “Her tiyatrocu gibi deliydi.” Müthiþ detaycýydý. Gerekirse eline süpürge alýp sahneyi bile temizlerdi. Oyuncularýnýn istediklerini yapmasý için kavga eder, oyun bittikten sonra da küskünlüðü unutup hepsini iþkembe çorbasý içmeye götürürdü.

‘Çok deðerli biriydi’
Hisseli Harikalar Kumpanyasý yazarý Dormen, Variþ’i “Bana gelip bu oyunu sergilemek istediðini söyledi. Ýyi ki kabul etmiþim. Ciddi bir prodüksiyon hazýrlamýþlardý. Ermenilerin Türk tiyatrosunun temellerini attýklarýný hatýrlayýn. Cumhuriyet’ten önce onlar vardý. Müslümanlar sahneye çýkamýyordu. Ermeni tiyatrocular olmasaydý biz de olmayabilirdik. Biz onlardan devraldýk. Toto Karaca, Ani Ýpekkaya… Hermon Bey gelenekten gelen, çok deðerli biriydi.” sözleriyle anlattý.

Share

Most Recommended